5.03.2015 r., W ramach imprez towarzyszących wystawie zorganizowanej przez ENSI „Prawa Człowieka. Dostrzegam. Dziedzictwo” w Oranżerii Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie odbyło się spotkanie Klubu Debaty Obywatelskiej „Pochwała Inteligencji w Wilanowie” pt. "Czy godność pozostanie fundamentem praw człowieka?". Gośćmi specjalnymi debaty byli Prezes ENSI Maciej Byczkowski oraz dr hab. Leszek Bosek, adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego i w Katedrze Prawa Cywilnego Uniwersytetu Warszawskiego, radca prawny. Spotkanie poprowadził Waldemar Rataj.

Inspiracją dla spotkania i podjęcia dyskusji na temat praw człowieka, ludzkiej godności , jakie jest europejskie i polskie dziedzictwo w obszarze budowania praw człowieka, była wystawa organizowana przez ENSI „Prawa Człowieka. Dostrzegam. Dziedzictwo”.

Prezes Maciej Byczkowski otwierając dyskusję podkreślił, że już na poziomie koncepcyjnym wystawa miała w swoich głównych założeniach właśnie sprowokowanie dyskusji i przypomnienie jak ważnym dokumentem dla ludzkości jest Powszechna Deklaracja Praw Człowieka. Wskazał na źródło podjęcia takiej inicjatywy przez ENSI czyli wieloletnią pracę nad ochroną danych osobowych, pracę nad prywatnością a tym samym nad ochroną praw człowieka. Przedstawił historię powstania inicjatywy „Wszystkie Istoty Ludzkie” obejmującej inicjowanie spektakli i wystaw realizowanych przez ENSI w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu firmy. Inicjatywa obejmuje projekty, które mają za zadanie prezentację tematyki ochrony prawa do prywatności, praw człowieka poprzez język sztuki – muzykę, słowo i obraz . Wystawa w wilanowskiej Oranżerii jest ich kontynuacją i rozwinięciem.

Prezes Maciej Byczkowski opowiadając uczestnikom o głównej idei wystawy podkreślił, że punktem wyjścia dla jej koncepcji są zapisy Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Zaznaczył, że jest to unikatowy kodeks honorowy, którego treść wyraża szacunek do życia, i ten szacunek obiera sobie za centrum wokół którego zbudowane zostały pojęcia prezentowane wraz ze zdjęciami na wystawie. Rozbudowanie wystawy o wypowiedzi przedstawicieli polskiej myśli humanistycznej, takich jak Hugo Kołłątaj, Cyprian Kamil Norwid czy Leszek Kołakowski miało za zadanie pokazać, że polska myśl humanistyczna była nasycona tymi ideami od wielu wieków.

Prowadzący spotkanie, Waldemar Rataj, zwrócił uwagę uczestników na wyjątkowość ujęcia tematu praw człowieka na wystawie - prezentację zapisów odnoszących się do praw człowieka zaczerpniętych z literatury, poezji. Zaznaczył, że to właśnie pokazuje jak bardzo Polacy kulturowo są uwarunkowani ideą praw człowieka.

W kolejnej części spotkania dr hab. Leszka Boska przedstawił wykład pt. „Czy godność pozostaje fundamentem praw człowieka?”.

Wykład skoncentrowany był na przedstawieniu historii godności, jak idea ta kształtowała się w społeczeństwach oraz w jakich okolicznościach doszło do jej normatywnego ukształtowania w prawie międzynarodowym a także polskim prawie konstytucyjnym. Dr hab. Leszek Bosek zwrócił uwagę, że dopiero doświadczenia II wojny światowej sprawiły, że pojęcie godności zostało wyniesione do rangi prawa międzynarodowego najwyższej kategorii - Artykuł 1 Karty Narodów Zjednoczonych odnosi się do godności człowieka, jako podstawy całego systemu instytucjonalnego, który ukształtował się po II wojnie światowej.

Wskazał, że wystawa bardzo dobrze przypomina o dokumencie Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, która jest wypełniona konkretnymi wnioskami, dobrami prawnymi, które wynikają właśnie z godności. Godność jest źródłem praw człowieka jako fundament systemu, który mozolnie udało się stworzyć po II w. światowej w prawie międzynarodowym. Przypomniał również, że w Polsce pojęcie godności jako kategoria normatywna pojawiło się po 1989 r. Dopiero w konstytucji z 1997 r. godność stała się podstawą praw człowieka, została wpisana jako podstawowa wartość polskiego porządku prawnego. Przypomniał na czym polegały i jak były burzliwe dyskusje o normatywnym ukształtowaniu godności w konstytucji. Zaznaczył, że godność to wartość przyrodzona, nienaruszalna i niezbywalna, co znajduje wyraz i w preambule i w artykule 30, który otwiera cały katalog praw i wolności konstytucyjnych człowieka i obywatela.

Zachęcając do dyskusji zwrócił uwagę na fakt, że przesądzenie kwestii godności w tekstach prawnych wcale nie kończy tematu. Niezbędna jest dbałość i troska o to by wartość godności w poszczególnych instytucjach była respektowana. Wciąż otwarte pozostają dyskusje o godność człowieka chociażby w kontekście eksperymentów medycznych czy eutanazji. Zaznaczył, że te zagadnienia są elementem krajobrazu normatywnego w Europie.

Podczas dyskusji pomiędzy prelegentami i uczestnikami spotkania poruszone zostały także kwestie określenia relacji godności i praw człowieka wobec innych przepisów o ustroju państwa, potrzeba edukacji w obszarze polskiej tradycji w kształtowaniu praw człowieka a także konieczność poszerzania świadomość na temat praw człowieka w społeczeństwie. Prowadzący spotkanie podkreślił, że takie działania jak wystawa „Prawa Człowieka. Dostrzegam. Dziedzictwo” zorganizowana przez ENSI jest dobrym przykładem działań edukacyjnych w tym obszarze. Prezes Maciej Byczkowski zabierając głos w dyskusji zwrócił uwagę m. in. na istniejący i rozwijający się wraz z postępem technologicznym problem braku respektowania praw człowieka, w tym prawa do prywatności , w świecie wirtualnym.


ENSI Sp. z o.o., Al. Jana Pawła II 34, 00-141 Warszawa, tel.: +48 22 620 12 00, faks: +48 22 620 12 53, e-mail: info @ ensi.net
 Polityka cookies/ Polityka prywatności    Copyright © ENSI 2006-2018